تبلیغات
بدون شرح - متداول ترین ضرب المثل های عربی همراه با معنی1
یکشنبه 1 اسفند 1389

متداول ترین ضرب المثل های عربی همراه با معنی1

• نوشته شده توسط: سالار عباسی

 

 

 

 

متداول ترین ضرب المثل های عربی همراه

 

 

با معنی را در مشروح مطلب ببینید

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

إمامٌ فَعّالٌ خیرِ مِن إمام قَوَّالٍ
ترجمه: « رهبر فعال ( کاری ) بهتر از رهبر سخنور است. »
۲) اِبدَءَ بِنَفسِکَ
ترجمه: « از خود آغاز کن»
مترادف فارسی : « اول خویش سپس درویش»
۳)أبصَرَ مِن زَرَقاء الیَمامَۀ
ترجمه: « دوربینتر از زرقاء»
تمثیل: « ای خداوندی که گر روی تو اعمی بنگرد// از فروغ روی تو بیناتر از زرقا شود» ) قطران )
شرح: زرقاء نام زنی از عرب است که از مسافتی بعید میدیده است. امثال و حکم – ( دهخدا )
۴) أبصَرَ مِن غُرابِ
ترجمه: « دوربینتر از کلاغ»
۵) اَبقَضَ الاَشیا عِندیالطُلّاقِ
تمثیل : « تو برای وصل کردن آمدی// نی برای فصل کردن آمدی» ( جلالالدین محمد بلخی )
مشابه: « بود سوزن بهاز تیغ برنده// که این دوزنده آمد آن درنده»
۶) اَتِقَ شَرِ مِن اَحسَنتُ اِلیهِ
ترجمه: از زیان و آسیب آنکه بدو نیکویی کردهای پرهیز کن. امثال و حکم – ( دهخدا )
تمثیل: « گفت حق است این ولی ای سیبویه// اتق شر من احسنت الیه» ( جلالالدین محمد بلخی )
مشابه: « سزای نیکی بدی است. »
مشابه: « با هرکه دوستی خود اظهار میکنم// خوابیدهدشمنی است که بیدار میکنم»
۷) اِتَّقوا فِراسَهٌٔ المؤمِنَ
ترجمه: « بپرهیزید از تیزمغزی مؤمنان» امثال و حکم – ( دهخدا )
تمثیل: « تو اگر مؤمنی فراست کو// ور شدی مؤتمن حراست کو// فال مؤمن فراست نظر است// وین زتقویم و زیج ما بدر است// مؤمن از رنگ چهره برخواند// هرچه دانا زدفترش داند// دل مؤمن بسان آینه است// همه نقشی در آن معاینه است» ( اوحدی )
۸) اِتَّقوا مِن غَضَبِ الحَلیمِ
ترجمه: « از خشم بردباران پرهیز کنید»
مترادف فارسی : « از آن مترس که های و هو دارد// از آن بترس که سر بتو دارد»
تمثیل: « بگاه صلح سبکروحتر زحلم شجاع// بهروز حرب گرانمایهتر زخشم حلیم» ( رونی )
۹) اِتَّقوا مِن مَواضِعِ التهمِ
ترجمه: « از بهتانگاهها اجتناب ورزید» امثال و حکم – ( دهخدا )
مترادف فارسی : « جایی منشین که چون نهی پای// تهمتزده خیزی از چنان جای// صوفی که رود بهمجلس می// وقتی بچکد پیاله بر وی// چون شهره شود عروس معصوم// پاکی و پلیدیش چهمعلوم» امیرخسرو
مترادف فارسی : « چو من خلوتنشین باشم تو مخمور// زتهمت، رأی مردم که شود دور» ( نظامی )
۱۰) اِجَع کَلبَکَ یتعبکَ
ترجمه: « سگ خویش گرسنه دار تا از دنبال تو آید» امثال و حکم – ( دهخدا )
مشابه: « اسب فربه شود، شود سرکش» ( سنائی )
تمثل: « آلت اِشکار جز سگ را مدان// کمترک انداز سگ را استخوان// زانکه سگ چون سیر شد سرکش شود// کی سوی صید و شکاری خوش رود» ( جلالالدین محمد بلخی )
۱۱) اِحذَر مُباسِطَهٔالملوکَ
ترجمه: « از بساط پادشاهان دوری کن»
مترادف فارسی: « از صحبت پادشه بپرهیز// چون پنبهٔ نرم زآتش تیز» ( نظامی )
۱۲) أحذر مِن غُرابِ
ترجمه: « ترسندهتر از کلاغ» امثال و حکم – ( دهخدا )
تمثیل: « بودم حذور همچو غرابی برای آنک// همچون غراب جای گرفتم در این خراب» ( مسعود سعد )
۱۳) اَحسَنَ الشِعرُ ، یا اِعذَب الشِعرُ اَکذَبَه
ترجمه: « شعر هرچه بهدروغ نزدیکتر زیباتر»
تمثیل: « در شعر مپیچ و در فن او// چون اکذب اوست احسن او» ( نظامی )
۱۴) اُحْسِن اٍلی مِن اساء
ترجمه: « با آنکه بدی کرده نکویی میکن» امثال و حکم – ( دهخدا )
مشابه: « بَدان را نیک دارید ای عزیزان// که خوبان خود عزیز و نیکروزند» ( سعدی )
تمثیل: « بدی را بدی سهل باشد جزا// اگر مردی احسن الی من اسا» ( سعدی )
۱۵) اَحمَق مِن هَبَنقه
ترجمه: « احمقتر از هبنقه»
شرح: هبنقه از حمقای مشهور عرب است که وقتی گردنبندی بهخود آویخت. پرسیدند: این تورا بهچهکار است؟ گفت: تا با دیگران عوض نشوم
۱۶) أخوکَ مَن صَدَقَکَ النَّصیحَهَٔ
ترجمه: « برادر تو آنکس باشد که تورا پند دهد»
مترادف فارسی : « برادر تو آنکس باشد که عیب تو از تو نپوشد» امثال و حکم – ( دهخدا )
۱۷) اَدَبِ النَّفسُ خَیرِ مِن اَدَبِ الدَّرسُ
ترجمه: « ادبی که در نهاد مرد باشد نیکوتر از ادبی است که از راه درسخواندن کسب شود
مشابه: « بربسته دگر باشد و بررسته دگر»
تمثیل: « ملک بربسته چنان باشد ضعیف// ملک بررسته چنان باشد شریف» ( جلالالدین محمد بلخی )
معنی: فطری و طبیعی از مصنوعی بهتر است.
۱۸) اُدخُلوا البُیوتَ مِن اَبوابُها
ترجمه: « از در خانهها وارد منازل شوید»
مشابه: « کار را از راه درست انجام دهید»
تمثیل: « گر همی جویید دُر بیبها// ادخلوالابیات من ابوابها» ( جلالالدین محمد بلخی )
معنی: هرکاری را باید از راه و طریق مخصوص بهخود آغاز نمود.
۱۹) إذازَلِ العالِمُ زُلَّ بِزِلَّتُهُ العالَمُ
ترجمه: « پایلغز دانشمندان پایلغز جهان است» امثال و حکم – ( دهخدا )
مشابه: « هرچه بگندد نمکش می زنند// وای بهوقتی که بگندد نمک»
۲۰) إذا ساءَ فَعَلَ المَرء ساءَت ظُنونهِ
ترجمه: « تبهکاران بدگمان باشند» امثال و حکم – ( دهخدا )
۲۱) أرسَلَ حَکیما ولا توصهِ
مترادف: « حکیم را بهوصیتکردن حاجت نیست» ( قرهٔالعین )
۲۲) أشأمُ مِن طُوِیسٍ
ترجمه: « بدشگونتر از طویس»
تمثیل: «بلی شومتر از طویسی که فعلت// همی رخنه در حکم فرقان نماید» ( ادیب پیشاوری )
شرح: طویس نام مخنثی از عرب است که بهشومی و نافرخندگی مشهور بودهو او خود میگفتهاست، ای مردمان مدینه تا من زنده باشم خروج دجال و دابه را چشم دارید و چون بمیرم دل آسوده کنید... ساعتی که مادر مرا بزاد پیامبر خدای از جهان بشد و گاهی که از شیر بازگرفت ابیبکر فرمان یافت. و بدان روز که بهحد مردان رسیدم عمر را بکشتند. و در شب کدخدایی من عثمان بهقتل رسید. امثال و حکم – ( دهخدا )
۲۳) أضیقَ الأمرُ أدناهَ اِلیالفَرجِ
ترجمه: « هرچند کار تنگتر بهگشایش نزدیکتر»
مترادف فارسی: « تا پریشان نشود کار بهسامان نشود»
مشابه: « کی شود بستان و کشت و برگ و بر// تا نگردد نظم آن زیر و زبر» ( جلالالدین محمد بلخی )
مشابه: « نروید هیچ تخمی تا نگندد// نهکاری برگشاید تا نبندد» ( نظامی )
۲۴)اُطلُبوا العِلمِ مِنَ المَهدِ إلَیاللَّحدِ
مترادف فارسی: « زگهواره تا گور دانش بجوی»
۲۵) اُطلُبوا العِلمِ ولَوء بِالصینِ
ترجمه: « دانش را اگرچند در چین باشد بجویید»
اقتباس: « در پی علم دین بباید رفت// اگرت تا بهچین بباید رفت» ( اوحدی )
تمثیل: « هست آن پر در نگارستان چین// اطلبوا العلم ولو بالصین ببین» ( عطار )
۲۶) إعطَ القَوسِ باریها
ترجمه: « کمان را بهکمانگر ده»
مشابه: « نان را بده نانوا یک نان هم بالاش»
۲۷) اَعقُلُها وتَوَکَّلَ
ترجمه: « بههوش باش و توکل کن»
اقتباس: « گفت پیغمبر بهآواز بلند// با توکل زانوی اشتر ببند» ( جلالالدین محمد بلخی )
۲۸) أعلَمَهُ الرَّمایهُٔ کُلُّ یوم// فَلَمّا أستَدَ ساعِدُهُ رَّمانی
مشابه: « کس نیاموخت علم تیر از من// که مرا عاقبت نشانه نکرد» ( سعدی )
۲۹) اِقتِلوا الموذیَ قَبلِ أن یوذی
ترجمه: « جانوران موذی را پیش از اینکه آسیب رسانند نابود سازید»
۳۰) إنَّ الحَیاهُٔ عقیدهُٔ وجَهادُ
ترجمه: « زندگی یعنی عقیده و کوشش در راه آن»
۳۱) إنَّ الشَبابُ والفِراغُ والْجِدَهُٔ// مُفسِدهُٔ للمرءُ أی مُفسِدهٔ «ابوالعَتاهیه»
ترجمه: « جوانی و بیکاری و توانگری باعث انحراف و مایه تباهی است»
۳۲) أوَّلُ الحَزمُ المشورهُٔ
ترجمه: « پایه دوراندیشی بر مشورت است»
مشابه: « اوفتد بر گردن او کاندیشهٔ تنها کند»
مشابه: « اول استشاره پس استخاره»
۳۳) ألغَضبُ أوَّلهُ جُنونَ وآخرهُ نَدم
مترادف فارسی: « خشم، اولش دیوانگی است و آخرش پشیمانی
۳۴) أولی الناسُ بِالعَفوِ أقدَرَهُم عَلی العُقوبَهِٔ
ترجمه: « آنکس که بهکیفر و بادافراه تواناتر باشد گذشت و بخشایش از او پسندیدهتر و سزاوارتر است» امثال و حکم – ( دهخدا )
۳۵) إیاکَ عَنّی واِسمِعی یا جارَهًٔ
مترادف فارسی: « در بهتو میگویم، دیوار تو بشنو»
مترادف فارسی: « دختر بهتو میگویم، عروس تو گوشکن»
۳۶) بُعدُالدٌار کَبُعدِالنَسَب
ترجمه: « دوری خانه مانند دوری نسب است
۳۷) التَأ نّی مِن الرَحمنِ والعَجَلَهُٔ مِن الشَیطانِ
ترجمه: « آهستگی از خدا و شتاب از اهریمن است
مترادف فارسی: « شتاب است دیو و فرشته درنگ (خوی کبک صلح و خوی باز جنگ...)» ( ادیب پیشاوری)
مترادف فارسی: « شتاب و بدی کار اهریمن است// پشیمانی و رنج جان و تن است» ( فردوسی )
۳۸) التَّجرُبَهُٔ العِلمُ الکَبیرُ
ترجمه: « تجربه بزرگترین دانش است
۳۹) تُعاشِروا کَالإخوانَ وتُعامِلوا کَالأغرابَ
ترجمه: « با هم مثل برادر باشید ولی مثل غریبه کار کنید
۴۰) ثمرهُٔالعجبِالمقتُ
مترادف فارسی: « ثمره خودپسندی مبغوض عامه شدن است
۴۱) ثوُلوُلُ جَسَدِه لایُنزَع
ترجمه: « خال میخکی (گوک) بدنش کنده نمیشود
مترادف فارسی: « اصلاحپذیر نیست
مترادف فارسی: « درخت کج را نمیتوان راست کرد
۴۲) الجارُ قَبلِ الدارُ
ترجمه: « همسایه قبل از خانه
مترادف فارسی: « همسایه را بپرس، خانه را بخر
مترادف فارسی: «تا ندانی که کیست همسایه// بهعمارت تلف مکن مایه// مردمی آزموده باید و راد// که بنزدیکشان نهی بنیاد» ( اوحدی )
تمثیل: « پس تو هم الجار ثمالدار گوی// گر دلی داری برو دلدلر جوی» ( جلالالدین محمد بلخی )
۴۳) جَزاءُ سنمارُ
توضیح: « نام مهندس و معمار رومی که بهامر نعمان قصر خورنق را در نزدیکی کوفه برای بهرام کور ساخت. پس از اتمام بنای کاخ، او را بهفرمان نعمان از بالای همان قصر سرنگون و هلاک کردند تا نظیرش را برای دیگری نسازد. جزای سنمار در زبان عربی مثل است
۴۴) الجِنَّهُٔ تَحتِ أقدامَ الأمهاتِ
مترادف فارسی: « بهشت زیر پای مادران است
۴۵) جَندَلَتانِ اصطَکٌتا
ترجمه: « دوسنگ بههم خورند
معنی: « کنایه از دونفر همشأن و همزور است که بههم درآویزند و یا با هم ضدیت کنند
۴۶) الجوع الکافِرُ
مترادف فارسی: « آدم گرسنه ایمان ندارد
۴۷) الحُبُّ أعمی
مترادف فارسی: « عشق کور است
۴۸) حُب الوطنُ مِن الإیمانِ
ترجمه: « میهنپرستی از ایمان است
۴۹) حِبرُ عَلی وَرَقِ
ترجمه: « جوهر روی کاغذ
مترادف فارسی: « دلیل مستند
توضیح: « برای بیان اعتبار و وضوح چیزی گویند، مانند: نقش سیاه روی کاغذ سفید
۵۰) حَبلُ الکذبُ قصیرٌ
ترجمه: « ریسمان دروغگو کوتاه است
مترادف فارسی: « دروغگو تا در خانهاش
۵۱) الحَرِکَهُٔ بَرِکَهٌٔ
مترادف فارسی: « برکت در حرکت است
۵۲) الحُسودُ لا یَسُودُ
مترادف فارسی: « حسود هرگز نیاسود
۵۳) الحُمْقُ داءُ وَلا دواءَ لَهُ
ترجمه: « حماقت را دارویی نیست
۵۴) خَیرُ الأشیاءُ جَدیدُها
ترجمه: « بهترین چیزها جدیدترینهاست
مشابه: «نو که اومد به بازار کهنه میشه دل آزار
۵۵) خَیرُ الأصدقاءُ مَن تَرَکَ المِزاحُ
ترجمه: « بهترین دوست کسی است که شوخی را ترک کند
۵۶) خَیرُ الکَلامُ ما قَلَّ ودَلَّ وَ لاتَمَلَ
مترادف فارسی: « سخن هرچه کوته بود خوشتر است (بگویم گرت هوش اندر سر است...)» ( ادیب پیشاوری )
۵۷) دَواءُ الدَهرُ اَلصَّبرَ عَلَیهِ
ترجمه: « دوای روزگار صبر بر آن است. »
۵۸) اَلدُّ نیاءُ سَجُنَ المُؤمِنُ وَجَنَهٌٔ الکافِرُ
ترجمه: « جهان، زندان مردم با ایمان و بهشت کافران است
تمثیل: « کافران چون جنس سجین آمدند// سجن دنیا را خوشآیین آمدند» ( جلالالدین محمد بلخی )
۵۹) رَجَعَ بِخَفی حَنینَ
ترجمه: « بازگشت با کفش حنین
مشابه: « دست از پا درازتر برگشتن
منشأ: « یکی از مردمان بادیه در بلده حیره بهدکان حنین نام کفشگری رفته جفتی موزه (کفش) بگزید و پس از تشویش و مماکسه (چانه زدن) فراوان بنهاد و برفت. کفشگر کین او در دل گرفت و موزهها را برداشت و بهصحرا شد و یکتای آن در رهگذر اعرابی افکند و لنگهٔ دیگر نیز در جایی دورتر، هم در معبر او بینداخت و خود در مَکمَنی (کمینگاه) بنشست. اعرابی چون بر تای نخستیـن گذر کرد از شباهت آن بهموزه دکان «حنین» در شگفتی مانده و گفت افسوس طاق است وگرنه برگرفتمی. و پس از طی مسافتی تای دیگر را دیده، برگرفت و راحله(شتر) آنجا بگذاشت و بهطلب لنگهٔ اولین شتافت و چون از راحله دور شد «حنین» از کمینگاه در آمد و راحله او با زاد ببرد. وقتی مرد بازگشت راحله را ندید و ناچار با همان جفت موزه بهقبیله باز آمد. امثال و حکم – ( دهخدا )، جلد دوم، ص. ۸۶۴
۶۰) اَلسُّکوتُ عَلامهٌٔ الرِّضا
ترجمه: « سکوت علامت رضا است
مترادف فارسی: « خاموشی، همداستانی است
مترادف فارسی: « خاموشی نشان رضا است


نظرات() 



livejasmin credit generator hack
جمعه 4 اسفند 1396 03:23 قبل از ظهر
وقتی کسی نوشت یک نوشته نوشت، این اندیشه را حفظ می کند
از یک کاربر در ذهن او / که او چگونه یک کاربر می تواند آن را می دانم.
به همین دلیل است که این مقاله کامل است. با تشکر!
clash royale gems generator
پنجشنبه 16 آذر 1396 08:20 بعد از ظهر
تلاش الهام بخش آنجا. پس چه اتفاقی افتاد؟ مراقب باش!
free std testing near me
دوشنبه 8 آبان 1396 06:28 قبل از ظهر
تحسین تعهدی که به سایت شما داده شده و در اطلاعات عمیق ارائه شده است.
خوب است که هر روز یکبار یک وبلاگ بیاورید
همان اطلاعاتی که از تاریخ گذشته گرفته شده است. خواندن بزرگ
من سایت خود را نشانه گذاری کرده ام و RSS های خود را اضافه می کنم
حساب گوگل من
cheap phone psychic reading
دوشنبه 8 آبان 1396 06:14 قبل از ظهر
I want to to thank you for this good read!! I certainly enjoyed every bit
of it. I have got you bookmarked to look at new things you post…
cheap phone psychic readings
دوشنبه 8 آبان 1396 05:38 قبل از ظهر
این طراحی باور نکردنی است! شما آشکارا می دانید که چگونه خواننده را سرگرم نگه دارید.
بین شوخ طبعی و فیلم های شما، تقریبا به نقل مکان کرد تا وبلاگ خودم را شروع کنم (خوب،
تقریبا... هاها!) کار خارق العاده. من واقعا دوست داشتم که شما مجبور بودید
می گویند، و بیش از آن، چگونه شما آن را ارائه.
بیش از حد سرد!
std screening near me
دوشنبه 8 آبان 1396 05:20 قبل از ظهر
سلام به هر بدن، اولین بازدید من از این وب است
سایت؛ این وب سایت شامل چیزهای قابل توجه و بسیار خوب برای
خوانندگان
cheap psychic readings
دوشنبه 8 آبان 1396 05:19 قبل از ظهر
در حقیقت مهم نیست اگر کسی پس از آنکه به دیگر کاربران کمک کند، از آن آگاه نخواهد شد،
بنابراین در اینجا اتفاق می افتد.
private std screening
دوشنبه 8 آبان 1396 05:11 قبل از ظهر
آها، گفتگو خوبی در مورد این مقاله اینجا در این وب است
سایت، همه چیز را خوانده ام، بنابراین هم اکنون من نیز اظهار نظر می کنم
در این محل
myfreecams token
شنبه 29 مهر 1396 10:52 بعد از ظهر
سلام همکاران، پاراگراف خوب و استدلالات خوب اینجا توضیح دادم، من واقعا از این کار لذت می برم.
real psychic
یکشنبه 16 مهر 1396 03:44 قبل از ظهر
مقاله آموزنده، کاملا چیزی است که من دنبال آن بودم.
How do you get Achilles tendonitis?
جمعه 10 شهریور 1396 10:57 قبل از ظهر
Wow, this post is pleasant, my younger sister is analyzing these things, therefore
I am going to tell her.
Shaunte
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:15 بعد از ظهر
Hi there, after reading this awesome piece
of writing i am too glad to share my knowledge here with colleagues.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر